| Gebelik ve Doğum > Normal Gebelik Takibi |

Normal Gebelik Takibi

HAFTA HAFTA GEBELİK

Anne karnındaki bebek günden güne geliştiği için uzmanlar gebelik dönemini hafta hafta değerlendirir. Gebeliğin başlangıç tarihi son adet günü ile birlikte başlar ve bu tarihe göre gebelik haftası hesaplanır. Buna gestasyonel yaş denir fakat asıl döllenme bu tarihten sonra 14 gün sonra gerçekleşmektedir. Herhangi bir erken doğum nedeni gerçekleşmediği sürece de gebelik 40 hafta yani 280 gün sonra sonlanır.

Normal Gebelik Takibi

Gebelik nasıl başlar?

İki adet dönemi ortasında olgunlaşan ve çatlayan yumurta fallop tüpüne atılır ve burada döllenmeyi bekler. Bekleme süresi ise 12-24 saattir.Bu dönemde Rahim zarı (endometrium) kalınlaşır ve gelişen emriyonun rahatlıkla tutunmasını sağlar. Emriyonun büyüyebilmesi için özellikle bu bölgede kan miktarı artış gösterirr. Erkeklerin menilerinde milyonlarca sperm bulunur. Vajinadan hızlı bir şekilde ilerleyen spermlerden yalnızca 300 tanesi rahime ya da tüplere ulaşabilir ve bu 300 adet sperminde yalnızca bir tanesi yumurtaya yapışabilir. Yumurtalar spermin içeri girmesini sağlayan çeşitli enzimler salgılar. Bu enzimler sayesinde sperm yumurtadan içeri girer ve yumurta döllenmiş olur. Eğer, döllenme gerçekleşirse, yumurtanın bir haftalık bölünme süreci başlayacaktır. Hem erkek hem de kadından gelen kromozomlar birleşir ve bölünme süreci başlar. 2,4 ve 8 olarak hızlı bir şekilde bölünme gerçekleşir. Sürecin sonunda ise morula adı verilen 32 hücrelik kütle tüpler yardımıyla rahimebırakılır. Morula: yumurta hücresinin embriyoya dönüşürken aldığı il biçimdir. Döllenmiş yumurta hücreleri bir araya toplanmıştır ve bu hücreler topluluğunun hali tıpkı bir böğürtlene benzer . Bu haftada embriyo zigot denilen tek hücreli bir küme halindedir. Bu kümenin yaklaşık olarak ebatları 0,015 milimetredir ve 58-107 arasında hücre sayısına sahiptir. Bu hücrelerin 99u eş denilen plasentayı (trofoblastik) oluştururken, yalnızca 8 tanesi de embriyoya aittir. Plasenta, bebek ile annenin iletişimi sağlayan bir kordondur. Bebek bu kordondan beslenir ve atıklarını da yine bu kordon yardımı ile anneye geçmesini sağlar. Bebeğin alması gereken besin maddeleri ve oksijen ihtiyacı anne ve bebek arasındaki kordon aracılığı ile gerçekleşir. Döllendikten 7 gün sonra rahim duvarına yapışan embriyo plasenta yardımıyla büyüyüp gelişmeye başlar. Ayrıca bu sırada gebelik kesesi ( amniotik kese) sıvı ile dolmaya başlar. Embriyo bu sıvının içinde gelişmeye devam eder. Aynı zamanda amnion adı verilen bu sıvı bebeğin organlarının gelişmesini de sağlarken bir yandan da bebeği darbelere karşı korur. Hücrelerin şekillenerek oluşturduğu plasenta artık oksijen ve besin taşımaya başlamıştır bile. Embriyo 4. hafta da 0,35 milimetre büyüklüğünde ve 150 hücreden oluşmaktadır. Üç katmandan oluşur. Bunlar; Endoderm ( iç tabaka): akciğer, karaciğer, sindirim sistemi.Mesoderm( Orta tabaka): kalp, kas, kemik, böbrek ve cinsel organlar Ektoderm (dış tabaka): sinir sistemi, cilt, göz ve saç dokuları oluşmaya başlar.Göbek kordonuda yavaş yavaş oluşmaya başlamıştır.

Bebeğin anne rahmine yerleşmesiyle birlikte gebelik hormonu(beta HCG)salgılanmaya başlar. Bu aşamada kanda gebelik testi ile gebelik anlaşılabilir.

Gebelik öğrenildiğinde

Bu dönem bazı kötü alışkanlıkları bırakmak için en iyi dönemdir. Yaşanan ilk heyecanla birlikte buna karar vermek ve uygulamak daha kolaydır. Alkol, sigara, sağlık sız besinler gibi gebelikte riskli olabilecek alışkanlıklar terk edilmelidir. Bol su içmeye başlanmalıdır. Eğer gebelik planlanırken folik asit alınmamışsa bu dönemde folik asit desteğibaşlanmalıdır.Gebelik belirtileri ilk aydan itibaren ortaya çıkmaya başlar. İlk belirti ise adet kesilmesidir. Bulantı, kusma, halsizlik, kokulara karşı hassasiyet, sık idrara çıkma, göğüslerde ağrı ve şişlik ya da mide hassasiyeti gibi belirtilerde bazı anne adaylarında erken dönemde görülebilir

5.Hafta

Bebek

Gebeliğin 5. haftasında belirtiler daha fazla hissedilmeye başlanır. Her hafta biraz daha büyüyüp gelişen tek hücrelik kütle gebeliğin 5. haftasında şekillenmeye başlar. Ultrason görüntüleri daha net ortaya çıkar. Embriyonun başı, bedeninden daha büyük olur ve hafif eğri biçimindedir. Büyüklüğü ise yaklaşık olarak 1.25 mm boyutuna ulaşır. 4. haftada gelişmeye başlamış olan dokular ait oldukları tabakadan farklılaşmaya ve belirginleşmeye başlar. Özellikle kalp embriyonun ortasında hafif bir çıkıntı şeklini alır hatta parmak şeklinde çıkıntılar bile belirginleşir. Su kesesi (amniotik kese) ve plasenta gelişerek anne ve bebek arasındaki alışveriş hızlanır. Kan hücreleri oluşur ve kanallardaki geçişler artar. Bebeğin yanındaki balon gibi yapıya Yolk Kesesi denir ve bebek anneden beslenene kadar bebeği besler.

Anne

Gebeliğin 5. haftasında tıpkı embriyo gibi anne de bir takım değişikliklere uğrar. Hem vücut hem de psikolojik olarak bazı değişimler yaşanabilir.

Hormonal değişiklikleri iyiden iyiye hissetmeye başlayan anne adayı gebeliğinin 5. haftasında daha fazla belirti ile karşılaşır. Nadir de olsa bazı kadınlar bir değişiklik hissetmez ama vücut değişimini günden güne arttırır. Genelde çoğu kadında bu hafta sürekli uyuma isteği, halsizlik, göğüslerin irileşmesi ve hassaslaşması, akıntı ve sık idrara gitme isteği gibi belirtiler ortaya çıkar. Bazen akıntı şikayeti leke ya da hafif kanama şeklinde görülebilir. Bu konuda bir anormallik hissedilirse ve bu akıntılar karın ağrısı ile birlikte seyrederse düşük riskine karşı hemen bir uzmana başvurulmalıdır.

6.Hafta

Bebek

Gebeliğin 6. haftasında bebek hızlı bir gelişim süreci içine girmiş demektir. Artık her şey daha hızlı ve belirgin bir biçimde seyreder. Embriyonun normalinden daha büyük olan baş kısmında kulak çıkıntıları ve göz yuvaları belirginleşir. Kalça kısmı da aynı şekilde ortaya çıkar. Embriyo C biçimi alırken boyutu da 3-5 mmye ulaşır. 6. haftanın en heyecan verici haberi ise bebeğin kalp atışı ve kan dolaşımıdır. Gebeliğin bu haftasında kalp atışı %86 oranında tespit edilebilir. Embriyonun gövdesinde bulunan kabarıklıkların sayısı artar ve belirginleşir. Kollar ve bacaklar görülmeye başlar. Karaciğer, akciğer, pankreas, iç kulak, mide, yemek borusu hatta ağız açıklığı bile daha belirgin taslaklar halinde görülür.

Anne

Bazı anne adaylarında 6. haftada bile büyük belirtiler ve değişimler gözlenmeyebilir. Genel olarak bu hafta da en çok görülen belirti yemek yeme alışkanlıkları ile ilgili değişikliklerdir. Bu yüzden bu dönemde annenin beslenmesine çok dikkat etmesi gerekmektedir çünkü gebelik nedeniyle hassaslaşan organlardan birisi de midedir. Hazımsızlık, kabızlık ve benzeri mide hastalıkları bu dönemde alınan besinlerle yakından ilgili olacaktır. Bunun dışında bulantı ve kusma şikayetleri de rahatsız edici boyutlarda olabilir fakat aşırı şikayetlerde mutlaka uzman kontrolünde ilaç kullanılmalıdır. Gebelik şikayetleri kişiden kişiye değişse de gebelik ilerledikçe bulantı ve kusma gibi sorunlar eskisi kadar rahatsız edici olmayacaktır.

Normal Gebelik Takibi

7.Hafta

Bebek

Embriyo gelişimine mucizevî bir şekilde devam ediyor. Gebeliğin 7. haftasında işitme ve denge organlarının belirginliği göze çarpar. Tomurcuk halinde duran kollar ve bacaklar bu ayda daha fazla gelişir, taban ve avuç içleri daha belirgin bir hale gelir. Göz yuvaları ve kulaklar önceki haftaya nazaran daha belli olmuştur. Retina (gözün ağ tabakası) gelişmeye devam eder. Çok ince bir deri fark edilmeye başlanır. Beyin, omurilik ve troid bezleri gelişmeye başlar. Lenfatik sistem (lenf dokusu) oluşmaya başlar. İki kısımlı kalp kan hücreleri ile dolmaya başlayarak kan dolaşımı sağlanır. Bu minicik kalp dakikada 150 defa atabilmektedir. (yetişkin bir insanın iki katı) Kalp atışlarını duymak heyecan vericidir. Akciğer, safra kesesi, mide, bağırsaklar ve pankreasın gelişimi devam eder. Karaciğerdeki kan dolaşımı da artık başlamıştır. Kas ve kemik dokularında değişiklikler olmaya başlar. Bebeğin boyutu 11-13 mm ye ulaşmıştır ve ağırlığı da yaklaşık olarak 1 gramdır.

Anne

Bu haftada tansiyon düşmesi gibi farklı semptomlar yaşanabilir. Bu yüzden mutlaka gün içinde dinlenilmeli ve yorucu işlerden uzak durulmalıdır. Tansiyonla birlikte kiloda da değişiklikler olmaya başlar. Bazı bayanlar 1 ya da 2 kilo alırken bazıları ise tam tersi kilo verirler. Göğüs uçlarında aşırı bir hassasiyet ve kabarmalar olabilir. Bulantıları azalltmak için sık ve az yemek, kraker, tuzlu leblebi ve galetalar uygun yiyecekler olabilir.

8. Hafta

Bebek

Gebeliğin 8. haftasında embriyonun burun ucu, göz kapakları ve alt çenesi belirginleşerek ortaya çıkar. Artık nefes borusu da yemek borusundan ayrılır ve akciğerler yerini alır. Kolların uzunluğu artar ve dirsekler oluşmaya başlar. Kolların sinir iletimi gerçekleşir. Dirsekler ve kıvrımlar belirginleşir. Böbrekler gelişir ve kalp kapakçıkları ortaya çıkar. Omurilikte gelişmeye devam eder. Embriyonun ağırlığı 2 gr, boyu da 15 mm olur. Embriyo büyürken dolayısı ile rahim de giderek büyür ve genişler. Gebe kalınmadan önce yalnızca 50 gr ağırlığı olan rahim, 8. hafta da embriyonun ağırlığı ile birlikte 100 gr olur.

Anne

Bu haftada rahmin etkisi kadınlar tarafından da hissedilebilir. Kasıklarda ve karın bölgesinde bir takım ağrı ya da kramplar olabilir çünkü bu son derece normal bir durumdur. Bununla birlikte gebe kadınların dış görünüşünde de değişiklikler olmaya başlar. Ciltte yağlanma, sivilce ve deride pul şeklinde dökülmeler yaşanabilir. Bu hormonal bir durumdur. Hormonların etkisi günden güne daha fazla etkilemeye başlar. Bazı yiyecekler, sigara gibi maddeler tiksinti verebilir. Rahatsızlık verici yiyecek ve maddelerden uzak durulmalıdır çünkü, bulantı ve kusma gibi zaten var olan gebelik belirtilerini aşırı derece de hissettirebilir.

9. Hafta

Bebek

Embriyonun yüzü 9. hafta da daha belirgin bir hale gelir. Burun delikleri, göz kapakları, kulak kepçesi, göz retinası, koku sinirleri, meme uçları, el parmakları ve dirsekler anlaşılır bir biçimde ortaya çıkar. Bu haftada böbrek ve bağırsakları tamamlandığı için bebek ilk idrarını yapmış olacaktır. Bebek artık minik hareketlerle hareket etmeye başlayabilir. Bebek 9. haftada 16-18 mm ve 3 gr ağırlığındadır. Kan dolaşımı artar ve kalp tarafından iki ayrı yöne kan pompalamaya başlar. Cinsiyet hücreleri oluşup cinsel organlar daha belirginleşecektir.

Anne

Gebelik artık kendini belli etmeye başlar fakat yine de dışarıdan belli olmayabilir. Bu dönemde en sık yaşanan gebelik şikayetleri mide yanması, gaz ve hazımsızlıktır. Bu şikayetleri gidermek için doğal ilaçlar kullanılmalıdır. Elma ya da soda gibi besinler mide yanmasını rahatlatabilir. Kilo artışı ile birlikte günlük alınması gereken kalori miktarı da artış gösterir. Ortalama 300 kalori daha fazla yemek yenmesi gerekir. Tabiî ki bu 300 kalori sağlıklı besinlerden alınmalıdır. Meyve ve sebze tüketimi anne ve bebek için çok önemlidir bunun yanında kalsiyum içeren gıdalar da mutlaka alınmaldır. Gebeliğin anne psikolojisi üzerinde de etkileri vardır. Yerli yersiz ağlama, sebepsiz duygusallık ya da olaylara haddinden fazla tepki vermek gibi davranışlar görülebilir. Böyle durumlarda eşlerin anlayışlı ve sabırlı olması gerekmektedir.

10.Hafta

Bebek

Gebeliğin en önemli evresi 10. hafta ile birlikte bitiyor. Artık o bir fetus. Fetusun boyu 3,1-4,2 cm ağırlık ise 5 gr. dır. Çok minik bir insan. Bütün hayati organları eksiksiz olarak oluştu, bundan sonraki haftalar gelişim süreci olacak. Dudaklar dahil tüm yüz hatları belirgin, kalp gelişti ve düzenli olarak kan dolaşımını sağlayabilecek durumda. Sindirim sistemi ve üreme organları artık daha belirgin. Vücut kıvrımları, dirsekler, dizler, ayak parmakları, el parmakları belirgin hatta tırnaklar bile belli olabilir. Kaslar güçlenmeye ve hareket kabiliyeti artmaya başlar. Her şey gelişirken bebeğin dişleri de gelişir bu yüzden gebe kadınların flor alması doktorlar tarafından önemle tavsiye edilmektedir(halk sağlığı açısından satılan sular ve şebeke sularına flor eklenmektedir). Bu haftada genetik hastalıkların olup olmadığı teşhis edilebilir. Genellikle 10 ya da 11 haftalarda şüphelenildiğinde Koryon Villus Örneklemesi( CVS) yöntemi ile genetik testler yapılabilir.

Anne

Bu haftada annenin şikayetlerinde de değişiklikler olur. Vücuttaki kan miktarı arttığı için deride koyu renkli damar izleri ortaya çıkabilir. Halk arasında varis olarak nitelendirilen bu durum gebelikten sonra kaybolur. Sadece %20 kadında kalıcı olarak kalır. Varislerin çıkmaması ya da artışını önlemek için çok fazla ayakta kalınmaması öneriliyor. Bulantı ve kusmalar azalmaya fakat kaçınılmaz bir kilo alımı başlar. Ayrıca göğüslerde büyüme gözlenir. Rahat sütyenleri giyme zamanı geldi diyebiliriz. Göğüs estetiği bakımından ne çok sıkı ne de çok bol sütyenleri giymeyi tercih etmeyin.

11.Hafta

Bebek

Gebelik 11. haftadan itibaren oldukça hızlı gelişir. 11. haftada bütün organlar gelişimlerini tamamlamış olur. Ultrason görüntülerinden de görüldüğü gibi cinsiyet dışında en küçük detaylar bile belli olmaktadır. Eller, parmaklar ve topuklar ayrılır. Saç ve tırnaklar uzamaya başlar. Karın içinde büyük bir hareketlenme başlamıştır çünkü bebek artık daha fazla beslenmekte ve aynı zamanda da sindirmektedir. Aynı zamanda bebeğin idrar üretimi de artar ve dolayısıyla rahimde ki amnion sıvısı da artar. (50 ml) Bunun anlamı karın büyüyor ve artık gebelik hafifçe belli olmaya başlıyor. Gebeliğin 11. haftasında bebeğin boyu 4-5-6 cm, ağırlığı ise 7 gr olmuştur.

Anne

Bebeğin besin ihtiyacı arttığı için annenin de beslenmesine biraz daha ağırlık vermesi gerekmektedir, tabiî ki kiloya dikkat ederek ve sağlıklı beslenerek. Kilo artışı mutlaka kontrol edilmelidir. Bu haftalarda bulantı ve kusma gibi sorunlar artık çok azalmış olur. Her zaman ki gibi yiyecek ve içeceklere çok dikkat edilmesi gerekir. Gebeliğin 11. haftası Down Sendromu testi(ikili test veya anne kanında fetal DNA testi) yapmak için uygundur. İkili test 11-14 hafta arası yapılabilirken,fetal DNA testi bu haftadan itibaren her dönem yapılabilir. Erken teşhis, bebek ve anne sağlığı açısından hayati önem taşır. Gebelikte gerekli olan tüm testleri zamanında yaptırmaya özen gösterin.

Gebeliğin 13. Haftası

12.Hafta

Bebek

Bebeğin boyu 6-7 cm ağırlığı ise 9-14 gr ağırlığında olabilir. Nerdeyse her hafta iki kat büyüyen bebek artık daha sevimli görünmeye başlıyor. Damak, diş yerleri ve ses telleri gelişir. Ağzını açabilir, sesler çıkarabilir, kimi zamanda amnio sıvısından içebilir. Cildinde kıl kökleri bile oluşmaya başlamıştır. Bağırsaklar artık iyice yerleşmiş ve karaciğer safra salgılamaya başlamıştır. Gebeliği 12. haftasında hem tiroid hem de pankreas gelişimini tamamlar ve pankreas insülin salgılamaya başlar. Sinir sistemi ve kas sistemi sağlamlaşmaya başlamıştır. Cinsel organlar artık iyice belirginleşir hatta bebeğin cinsiyeti 12. haftada öğrenilebilir. Dişler üzerinde plak birikimi olabileceğinden dişeti iltihabı olmaması için diş bakımına özen gösterilmelidir.

Anne

Anneler 12. haftada tartıda 1-2 kilo fazlalık görebilir. Bulantı, kusma ve aşerme gibi şikayetler azaldığı ve bebeğin besin ihtiyacı arttığı için tartıda bir artış gözlenmesi son derece normaldir. Rahimde büyüyen bebek karın içinde yukarıya doğru uzanacağı için annenin mesanesindeki ağırlık azalmaya başlar ve sık tuvalete gitme ihtiyacı da azalmış olur. Bu hafta da en sık karşılaşılan şikayetler baş ağrısı ve baş dönmesidir. Can sıkıcı bir diğer konu ise hemoroit ve kabızlıktır. Kan basıncı ve hormonların etkisi ile hemoroit sorunu ortaya çıkabilir fakat gebelik sonrası kaybolur. Gebelikte kabızlık yaşamak son derece strese neden olan bir durumdur. Kabızlık sorunu zaten basınçlı olan vücudu daha fazla zorlayabiliyor. Bu yüzden gebelikte lifli gıdaları eksik etmemek ve bol sıvı tüketmek çok önemlidir.

13.Hafta

Bebek

Bir greyfurt büyüklüğüne ulaşan bebek artık tamamen bir insan gibi görünür. Tüm organlar gelişmiştir ve fonksiyonlarını yerine getirmektedirler. Bebeğin boyu 7-8 cm, ağırlığı ise 16-20 gr. olmuştur. Ultrason görüntülerinden bakıldığında parmak çocuk gibi görünebilir. Kullanılan cihaza göre cinsiyet belli olacaktır. Cinsiyeti öğrenmek için bebeğin duruş pozisyonunun da uygun olması gerekir. El ve parmakları tamamen oluştuğu için hareketlenmeye de başlayacaktır hatta bebek parmağını emebilir. Kasları ve eklemleri güçlendiği için çeşitli hareketlerde yapabilir. Bu hareketlenmeler anne tarafından çok hissedilebilir şekilde değildir,

Anne

Gebeliğin 13, haftasında geçtiğini düşündüğünüz sıkıntılara sevinirken başka ağrı ve sızılarla karşılaşabilirsiniz. Örneğin; gece kusmaları, bulantıyla uyanma, halsizlik hissi gibi şikayetler bu hafta da tamamen kesilir. Bunların yerine kasık ağrısı başlayabilir. Büyüyen rahim çevresindeki zarları da gereceği için bazen anormal gibi düşündüğünüz ağrılar ortaya çıkar ki aslında bu son derece normal ve geçici bir durumdur. Karın belirginleşir ve eski kıyafetler artık olmamaya başlar. Tüm bunların yanında bir de hormonların sebep olduğu cilt sorunları vardır. Ciltte lekelenmeler olur ve bu en çok yüz ya da boyun kısmında görülür. Gebelikte cilt çok hassaslaştığı için güneş koruyucu kremler kullanmak gerekir.

14.Hafta

Bebek

Bu zamana kadar ki bütün ultrason görüntülerinde bebeğin şekli ve özellikle de kafası hep eğri şekilde duruyordu. Gebeliğin 14. haftasında bebek daha dik durabiliyor ve kafasını kaldırabiliyor. Bebek artık derin nefesler alabiliyor ve yutkunabiliyor. Bu dönem ve sonrası itibari ile artık solunan havanın kalitesine çok dikkat edilmeli. Çünkü bebek plasenta yardımı ile annenin aldığı besinlerle beslenir ve onun soluduğu havayı solur. Bebeğin boyu 6-7 cm, ağırlığı ise 13-20 gr. olmuştur. Kasları artık çok kuvvetlidir. Tüm vücudu renksiz ve ince tüylerle kaplanmıştır. İlk haftalardaki derisinin kırmızı görünümü yavaş yavaş kaybolur.

Anne

Sigara içilen ortamlardan uzak durmalı ve havalandırılmış odalarda uyumalıdır.

Gebeliğin 14. haftasının anne üzerindeki etkisi değişerek devam etmektedir. Mide asidinin yemek borusuna kaçması reflü yanmalarına yol açabilir. Anne, bu hafta bel ve sırt ağrıları ile tanışabilir fakat bu hafta da şiddetli ağrılar gerçekleşmez ama tansiyon sorunu ortaya çıkacaktır. Genelde ara sıra düşen tansiyon problemi için bazen biraz tuzlu yenilmesi gerekebilir. Ciddi tansiyon sorunlarında doktor tarafından önerilen ilaçlar kullanılır. Bu haftada anne adaylarını rahatsız edebilecek bir diğer sorun ise yine kabızlıktır. Bu sorun içinde beslenme alışkanlıklarında çok dikkatli olmak gerekir. Aşırı kabızlık çeken anneler için bazı bitkiler önerilebilir fakat yine doktorun önerisi dikkate alınmalı ve miktarlara dikkat edilmelidir. Gebeliğin bu haftalarında birçok anne cinsel dürtüler yaşayacaktır. Hormonların etkisi ile ortaya çıkan bu durum normaldir ve cinsel hayat sürdürülebilir.

15.Hafta

Bebek

Bebek artık mimik hareketleri yapmaya başlar. Bu haftada bebeğin kas ve kemik gelişimi sertleşerek ve güçlenerek devam eder. Bazen kol ya da bacaklarını hareket ettirebilir hatta bu hareketler anne tarafından da hissedilmeye başlanır. Son derece hayret ve sevinç veren bu durum annelik içgüdüsünü daha da kuvvetlendirir. Kulağın iç bölümündeki kıkırdak kıvamındaki kemikler artık iyice olgunlaşır. Deri hala çok incedir fakat kirpikler ve saç telleri kalınlaşmaya başlar. Amniyotik sıvıyı içmeyi alışkanlık haline getiren bebek, yeni bir deneyim kazandığı için bazen hıçkırabilir. Gebeliğin 15. haftasında bebeğin boyutu 9-10 cm ağırlığı ise 50 gr olmuştur. Ultrason görüntüleri artık daha net ve anlaşılır biçimdedir.

Anne

Chloasma (gebelik maskesi) denilen cilt değişikliklerinde bu hafta artış görülebilir. Bazı anneler bu konuda yersiz endişelere kapılabilir fakat bu durum geçici olup gebelik sonrasında kaybolur. Bel ve sırt ağrılarında da aynı şekilde bir artış olacaktır. Kendisine sürekli yer açmaya çalışan rahim ve vücudun basınçla birlikte artan ağırlığı doğal olarak bel ve sırt ağrılarına sebep olacaktır. Bu yüzden yatış alışkanlıkları bile değişebilir. Bu dönemde varis ve hemoroit gibi sorunlarda kendisini hatırlatacaktır. Bu durumda varis çorabı kullanabilir. Ayrıca varis ve hemoroit sorunu olanlar bacakları kalp seviyesine gelecek şekilde yatmalıdır. Tüm bunlarla birlikte diş ve diş eti sorunları çıkabilir. Göğüslerden gelen sıvılarla da karşılaşabilir.

16. Hafta Gebelik

16.Hafta

Bebek

Bebek sonunda göz kırpmaya başlamıştır. Bacaklar gövdesine oranla daha uzun ve hareket kabiliyeti daha gelişmiştir. Kulaklarda artık daha belirgin ve biçimli bir hal almıştır. Mekonyum adı verilen fetal dışkıda bağırsaklarda birikmeye başlar. Macun kıvamındaki koyu renkli dışkı dökülen hücre, amniyon sıvısı ve bağırsak salgılarından oluşan bir karışımdır. Plasentanın fetus boyutuna ulaşmasıyla daha fonksiyonel bir dolaşım sistemi gerçekleşir. Myelin (sinir liflerini kaplayan madde) sayesinde sinir iletimi güçlenir. Bebek duyarlılık kazanır hatta ışığa karşı bile tepki verebilir. Gebeliğin 16. haftasında bebeğin boyutu 10-11 cm, ağırlığı ise 80-100 gr olmuştur.

Anne

Rahim yaklaşık olarak 250 gr ağırlığa ulaşmıştır bu yüzden karnın alt kısmı artık iyice belli olmaya başlar. 16. haftanın en şikayet edilen rahatsızlığı mide yanması olacaktır. Yemek borusuna kaçan mide asitleri bazı gebeliklerde çok şiddetli olur. Böyle durumlarda yatış pozisyonundaki yenilikler faydalı olacaktır. Yastığı biraz yüksek tutmak ağza su dolmasını engelleyebilir. Gebeliğin bu döneminde eğer hala Down Sendromunu tespit etmek için test yaptırmadıysanız fazla geç kalmadan mutlaka yaptırmanız önerilir(üçlü ya da dörtlü tarama testi bu haftada yapılacak). Amniyosentez yaptıracaksanız en uygun hafta bu haftadır.

17.Hafta

Bebek

Gebeliğin 17. haftasında bebeğin fark edilir biçimde yağlandığı görülür. Cilt altındaki yağ tabakası gittikçe kalınlaşır. Bu durum aynı şekilde annenin cildinde de ortaya çıkar. Sivilce ve akne olarak görülen bu durum kilo artışını da beraberinde getirir. Hem anne hem de bebek kilo almaya başlarlar. Plasenta ve bebeğin boyutu neredeyse aynı büyüklüktedir. Bebeğin boyutu 11-12 cm ağırlığı 100-110 gr olabilir. 17. haftanın değişimleriyle birlikte bebeğin refleksleri de artar. Yutma, emme, göz kırpma ve nefes alma gibi işlemleri rahatlıkla yapabiliyordur. Üriner, solunum ve sindirim sistemi hızlı çalışmaya başlar. Minicik kalbi günde 25-30 litre kan pompalayabilir ve kalbi dakika da 120-180 defa atar.

Anne

Vücut artık doğal olarak genişlemeye başlar ve en çok kalça ve bacaklarda fark edilir. Aynı şekilde göğüslerin irileştiği de fark edilir. Kan dolaşımı ve basıncı giderek arttığı için burun tıkanıklığı ya da kanama olabilir. Bu durumda endişe etmeye gerek yoktur. Tansiyon ve terleme gibi etkiler de ortaya çıkacaktır çünkü metabolizmanın hızı normalden iki kat daha fazladır. 17. haftanın bel ve sırt ağrıları biraz daha fazla olabilir. Büyüyen karın kasık ağrılarını da zorlayacaktır. Gece uyumak zorlaşabilir. Bu şikayetler zaman zaman azalır ya da artar. Gebelikte en iyi yatış pozisyonunun yan yatış olduğu unutulmamalıdır.

18.Hafta

Bebek

Gebeliğin 18. haftasında anne karnındaki bebek düzenli olarak uyku ve uyanık olma gibi bir hayat yaşamaya başlar. Kaşlar artık belirgindir ve kirpikleri uzar. Diğer haftalara oranla bebek daha hareketlidir. Kollarını ve ayaklarını hareket ettirip kendisine bir yatış pozisyonu ayarlayabilir. Hem dış hem de iç olmak üzere cinsel organlar gelişir. Plasenta da gelişimini tamamlamıştır ve bu haftadan sonra şekli değişmeyecektir. Bebeğin boyutu 13-14 cm, ağırlığı ise 130-140 gr olmuştur.

Anne

Bu hafta da artık gebe olduğunuzu saklayamazsınız. Hem karın büyüklüğü hem de 4 kiloya varan kilo artışı çok rahat belli olacaktır. Bu dönemde bol ve rahat giysiler giymeye özen gösterin. Özellikle sıkı korselerden sakının. Gebelikte sadece doktor tarafından önerilen özel hamilelik korseleri kullanılabilir. Bu korselerin özelliği belin ağırlığı kaldırmasına yardım etmesidir. 18. hafta da uykusuzluk ve vajinal akıntılarda artış görülebilir. Düşük tansiyon sorunu da bu hafta devam eden şikayetler arasında olacaktır. Rahatsız yatış pozisyonlarınız için bol miktarda yastık kullanabilirsiniz. Yatmadan önce sakinleştiren bitki çayları da uyumanıza faydalı olacaktır. Gaz şikayetleri içinde yine bitki çaylarından faydalanılabilinir. Daha önce doğum yapmış anneler bu haftada çocuk hareketlerini bariz olarak hissederler. İlk defa gebe olan annelerin çocuk hareketlerini hissetmesi 22 haftaya kadar sürebilir. Bu haftalar yeterli miktarda kalsiyum alınmasına dikkat edilmelidir. Bebek kemikleri için gerekli olan tüm desteği annenin kalsiyum deposundan alır. Özellikle bu dönem de kalsiyum yetersizliği yaşamak hem bebeğin hem de annenin zararına olacaktır. En doğal kalsiyum kaynağı süt ve süt ürünleridir.

19.Hafta

Bebek

Bebeğin gelişen kas ve sinir sistemi artık uyarılara yanıt vermeye başlayacaktır. El, kol ve ayaklarını hareket ettirir, parmağını emebilir. Myelin tabakası ile birlikte sinir sistemi daha da gelişmiştir. Süt dişlerinin yerleri belli olur. Saçları uzar. Bebeğin üriner sistemi artık çok iyi geliştiği için düzenli olarak idrarını yapar. Amniyon sıvısından içen bebek aslında kendi idrarını da içmiş olur. Amniyon sıvısı iki saatte bir kendisini temizler, yenilenir ve mikropsuzdur. Boyu 13-15 cm, ağırlığı ise 180-200 gr olmuştur. Bebeğin dış yüzeyi vernix caseosa denilen kremsi bir madde ile kaplıdır. Beyaz renkteki bu madde sürekli su içinde olan bebeği korur.

Anne

Gebeliğin 19. haftasında kadın vücudu hızla değişmeye başlar. Göğüs uçlarındaki areola adı verilen kahverengi bölgeler büyür hatta göğüsün yarısını bile kaplayabilir. Annelerin endişeye kapıldığı bu durum geçicidir. Genelde doğumdan sonra bir sene içinde kaybolur. Bununla birlikte annenin vücudunda cilt lekeleri de artacaktır. Göbek çukuru düzleşmeye ve karın büyümeye başlar. Bu dönemde karın, kalça ve bacak bölgelerinde çatlaklar başlayabilir. Bu yüzden uygun kremler ya da yağlar kullanılmalıdır Her kadında olmasa da gebelik çatlaklarının kalıcı olma ihtimali yüksektir. Bu hafta anne adayı 5-6 kilo almış olabilir. Artık kalp daha hızlı çalışmaya başlamıştır. Kan pompalamak için normalden 2 kat daha fazla çalışan kalp, nefes alma zorlukları yaşatabilir. Nefes alma egzersizlerini öğrenip düzenli şekilde uygulamak anneyi rahatlacaktır.

20. hafta gebelik

20.Hafta

Bebek

Gebeliğin tam ortasına gelindi. Bebeğin beyni ve duyu organları gelişmeye başlar. İşitme, tatma, koklama, görme ve dokunma duyuları harekete geçmiştir. Işık yandığında ya da direk güneş ışınları alındığında kaşlarını oynatarak ya da gözlerini kırparak ışığa karşı tepkili olduğunu gösterir. Dışarıdan gelen yüksek seslerde de korkarak tepki verir. Bebeğin vücudunu lanugo adı verilen ince tüyler kaplamıştır. Bu tüyler en çok yüz ve boyun bölgesinde bulunur. Bu hafta da cinsel organlar artık iyice görülebilir çünkü önemli oranda gelişme göstermiş olur. Kalp atışları hızlıdır ve bazen anne tarafından da hissedilebilir.

Anne

Gebeliğin yarısı olan 20. hafta da bebek hareketlenmiş olur. Saatte en az 5 kez hareket eder. İlk hamileliğini yaşayan bayanlar en geç 22 ya da 23. haftalarda mutlaka bebeğin hareketlerini hissedecektir. Gebeliğin 20. haftasında ve sonrasında çıkabilecek her hangi bir sorun düşük olarak değil erken doğum olarak nitelendirilebilir. Bebeğin tüm organlarının değerlendirildiği detaylı bir ultrason zamanıdır şimdi. Bebeğin sağlığı ile ilgilenirken anne de sağlığını takip etmeli ve doktoru ile paylaşmalıdır. Bu dönemde gebe kadınlar terleme, bel ve sırt ağrısı gibi sorunları çok yaşayabilir. Tiroit bezlerinin çok çalışması annenin bazen aşırı derecede terlemesine neden olacaktır. Yukarıya doğru çıkan uterus artık bele daha çok baskı uygulayacaktır. Bu yüzden topuklu ayakkabılardan uzak durulmalı ve rahat ayakkabılar giyilmelidir.

21.Hafta

Bebek

Bebekle konuşabilir ve onunla birlikte müzik dinleyebilirsiniz. Uzmanlara göre annenin karnındaki bebekle konuşması bebeğin zeka ve duyularını geliştirmekte çok faydalıdır. Aynı zamanda da anne ve bebek iletişimi içinde önemlidir. Gebeliğin 21. haftasında bebeğin gelişimi hızlı değildir. Düzenli olarak uyur ve uyanır. Dili ve cinsel organları tamamen oluşmuştur. Kalp kası bu hafta oldukça güçlenir ve hızlı bir şekilde kan pompalamaya başlar. Kalp atışı 120-160 arasındadır. Bebeğin boyutu 18 cm, ağırlı ise 300-320 gr olmuştur.

Anne

Annenin karnı büyümeye devam ederken kaşıntılar ve çatlaklar oluşabilir. Bu konuda rahatlamanın en iyi yolu düzenli olarak krem kullanmaktır. Kremler, cildin yumuşamasını ve esnemesini sağlayarak karın büyümesini kolaylaştıracaktır. 21. hafta da 6 kilo almış olabilirsiniz. El ve ayak bileklerinde oluşabilecek şişliklere karşın da bol su içmek ve ayakta uzun süre kalmamak gerekiyor. Bel ve sırt ağrıları için masaj ve sıcak uygulama teknikleri kullanılabilir. Bu hafta tansiyon sorunu biraz sakinleşecektir fakat tansiyonu düzenli olarak ölçmeye dikkat edilmelidir. Tansiyon büyük 140, küçük 100 ü geçerse mutlaka doktorunuzu arayın. Yürüyüş yapmayı, nefes egzersizlerini ve demir takviyesi almayı unutmayın.

22.Hafta

Bebek

Kırmızı kan hücreleri (eritrosit) üretimi başlamıştır. Bu zamana kadar kafa vücuttan daha büyük olur fakat 22. haftadan itibaren vücutta gelişerek kafa büyüklüğü ile orantısını sağlar. Bebek doğum şeklini almaya başlamıştır. Göz kapakları oluşur ve hafifçe kırpmaya başlar. Bebek yine hareketlidir, kol ve bacaklarını oynatır, elini ağzına götürebilir hatta bacaklarını bile tutabilir. Kız bebeklerde yumurtalık oluşmuştur. Bu dönemin en ilginç olayı ise erkekler bebeklerde görülür. Cinsel organları iyice geliştiği için ilk testesteron salgısı ile sperm üretimi başlar. Bebeğin boyu 19 cm, ağırlığı ise 350 gr olmuştur. Gebeliğin 22. haftasında bebeğin algılaması ve işitmesi kuvvetlenmiştir. Annesinin onunla konuşmasını anlar ve dış dünyadan gelen ses ya da ışığa tepki verebilir.

Anne

Bu hafta da annenin vücudunda fazla miktarda kan ihtiyacı hissedilir. Dışarıdan demir almak zorundadır aksi takdirde kansızlıkla karşılaşabilir. Hormonların etkisi ince ciltte ince damar görünümleri ortaya çıkar hatta yüzde bile varise benzer şekiller olabilir. Diş etleri hassaslaşır ve şişer. Mide yanması çok olur. Bel ve sırt ağrılarında artış söz konusudur. Her gün gittikçe kendisini hissettiren bel ve sırt ağrısı, ağırlık merkezinin değişmesiyle alakalıdır. Bel kıvrımı biraz daha içe doğru dönebilir. Bu dönemde yapılacak en iyi şey ortopedik tabanlı ayakkabılar giymek ve ağır işlerden kaçınmaktır. Topuklu ayakkabı giyilmemeli ve ağırlık kaldırılmamalıdır. Tüm bu önlemlerin yanında kalsiyum deposu olan yiyeceklerle beslenmeye özen gösterilmelidir.

23.Hafta

Bebek

Bu haftanın ultrason görüntülerinde bebeğin gülümsediği görülebilir çünkü dudakları oluşmaya başlamıştır. Göz rengi henüz belli olmasa da gözleri gelişmiştir. Bebek kilo almaya başlar ve vücudundaki kıllarda koyulaşma görülür. Hareketlidir ve her hareketi anne tarafından hissedilmeye başlanır. Tekmeler atabilir hatta bazen annesinin canını bile yakabilir. Bu dönemde bebeğin annesinin cildi üzerinde ayak izini bile görebilirsiniz. Pankreası da önemli oranda geliştiği için insülin hormonunu üretmeye ve şekeri karaciğerde depolamaya başlar. Orta kulaktaki kemikler geliştiği için anne ve babasının sesini duyabilir. Artık boyu 20 cm, ağırlığı ise 455 gr olmuştur.

Anne

Gebeliğin 23. haftasında iştah açılır hatta bazı yiyeceklere karşı aşerme denilen istek duyulabilir. Alınan besinler abartılmadığı sürece sorun yoktur. Bu hafta hamileliğin başından beri 6-7 kilo alınmış olabilir. Yağlı yemeklerden özellikle uzak durmak gerekir. Bel ve sırta binen yük fazlalaştığı için bir de bunların üzerine fazla kiloları eklememek gerekir. Bu hafta da gereğinden fazla kilo almış iseniz muhtemelen nefes almakta ve yürümekte zorluk çekilecektir. Bacaklara kramplar girmesi ve idrar kaçırmak, bu dönemde görülebilecek diğer şikayetlerdir. Bunun nedeni büyüyen rahmin idrar torbası üzerine baskı yapmasıdır. Kramplar mevcutsa kalsiyum ve magnezyum destekleri verilebilir.

24. hafta gebelik

24.Hafta

Bebek

Bebek bu haftada bilincini kazanmaya başlar. Hafızası bilgileri depolamaya başlar. Dışarıdan gelen seslere tepki verir hatta beğenmediği besinlerde bile tepki verebilir. Kendisi ile konuşulduğunda ya da çeşitli sesleri algılayabilir. Zihinsel fonksiyonları bu hafta daha fazla ve hızlı gelişecek aynı zamanda da akciğerin içinde bulunan damarlar oluşacaktır. Gelecek haftalarda akciğer daha fazla gelişip görevlerini tam olarak yerine getirecek. Bebeğin boyutu 21 cm, ağırlığı ise 540 gr. olmuştur.

Anne

Diş eti çekilmeleri ve diş eti kanamaları yaşanabilinir. Bu hormonal bir durum olsa da vakit geçirmeden doktorunuza başvurun. Çünkü kanama ya da çekilmeler diş kayıplarına dönüşebilir. Annenin vücudunda kilonun yanı sıra şişliklerde fark edilebilir. Ödem olarak da bilinen bu şişliklerin oluşması abartılı olmadığı sürece sorun teşkil etmez. Kesinlikle susuz kalınmaması gerekir. Bebek ve sizin sağlığınız için su çok önemlidir. Gebelikte susuz kalmak erken doğuma bile neden olabilir. Şeker tarama tespiti bu haftadan itibaren yapılmaktadır.

25.Hafta

Bebek

Gebeliğin 25. haftasında bebeğin hızlı kalp atışlarını Dopler ultrasonla duyabilirsiniz. Dişler ve damaklar tam anlamı ile gelişti denebilir. Dikkatli bakıldığında süt dişlerini görebilirsiniz. İskelet sistemi, eklemler ve kemikler artık şeklini almıştır. Akciğer ve damarlar oluşumuna devam eder. Bu hafta bebeğin vücut için çok önemli olan ter bezleri gelişecektir. Deri altındaki yağ dokuları olgunlaşmaya başlamıştır. Vücut orantılıdır ve gittikçe büyür. Zamanla bulunduğu alan dar gelecektir ancak bu haftalarda bebek hareketleri dışarıdan da rahatlıkla gözlenebilir. Bebek artık 22 cm olmuştur ve 700 gr ağırlığa ulaşmıştır.

Anne

Tıpkı bebekler gibi sizinde gözleriniz ışığa karşı duyarlı olmaya başlar. Bacaklarda belirgin varisler, kaçılmaz bel ve sırt ağrıları hissedilebilir. Genişleyen rahim artık daha fazla baskı yapıyordur ve bu yüzden rahat edebilecek bir pozisyon bulmak zorlaşır. Ağrı ya da sancılar sadece bel ya da sırt bölgesinde olmaz. Neredeyse vücudun parmaklara kadar her yeri ağrıyabilir. Aşırı ağrılarda mutlaka doktorun tavsiye ettiği bir ağrı kesici kullanın. Bu ağrıları azaltmak için ılık duş alabilir ve bol yastık kullanarak rahat edeceğiniz bir yatış pozisyonu bulabilirsiniz. Bu hafta çeşitli vajinal akıntılarda olabilir. Renksiz, kokusuz hafif sarı renkli olan bu akıntılar gebelikte normaldir.

26.Hafta

Bebek

Gözün tüm tabakaları özellikle de retina gelişmiştir. Bebeğin göz rengi de oluşmaya başlar fakat gerçek göz rengi doğumdan 2 ya da 3 ay sonra gerçek göz rengine kavuşur. Bu haftada bebek göz kapaklarını oynatabiliyordur. Gebeliğin 26. haftasında akciğerlerin gelişimi devam ediyordur. Akciğerler bir yandan gelişimini tamamlamaya çalışırken bir yandan da sürfaktan denilen bir madde üretmeye başlar. Bu madde doğumda bebeğin hava solumayı sağlayacaktır. Sürfaktan maddesi küçük hava keseciklerinin birbirine yapışmasına engel olacaktır. Bebeğin bilinci artık daha gelişmiş durumdadır. Dokunduğunuz da ya da konuştuğunuzda anlayabilir hatta cevap verebilir. Bebeğin duyarlılığı ile birlikte hareket kabiliyeti de gelişmiştir. İstediği zaman yönünü değiştirecektir. Bebek artık yaklaşık 23 cm boyutunda ve 900 gr ağırlığındadır.

Anne

Bu haftadan sonra rahim, her hafta bir cm büyüyecektir. Sağlıklı bir beslenme uyguladıysa 6-7 kilo alınmış olabilinir. Kilo ile birlikte vücut su tutmaya da başlayabilir. Özellikle yüz bölgesinde belirli bir şişlik göze çarpar. Bu yüzden sakın su içmekten vazgeçilmemelidir. Aşırı bir şişlik görünüyorsa doktorunuza başvurun. Aslında bu dönemde en büyük şikayet ani kasılmalar ve ağrılardır. Adet sancısına benzer birçok ağrı hissedilebilir. Bunun nedeni kadın vücudu doğum provası yapıyor olmasıdır ancak ağrı ve kasılmaların şiddeti artarsa erken doğum riskine karşın hemen bir doktora başvurmanız gerekir. Bu haftada glukoz tarama testi yapılmalıdır.

27.Hafta

Bebek

Bu haftadan sonra erken doğum riski düşüktür. Bebeğin hiçbir engel çıkmadan %85 yaşama şansı vardır. Bebek bu hafta neredeyse1(bir) kilo olmuştur. Boyu 24 cm dir. Beyin gelişimine devam eder ve bilinç sürekli güçleniyordur. Aynı şekilde kasları da güçlenen bebek bazen hareket etmekten, uyumaktan ya da uyanmaktan o kadar sıkılır ki parmak emmek gibi kendi kendine sakinleşme yöntemleri geliştirir. Akciğerler gelişimine devam eder hatta bebek nefes alıp verme egzersizleri yapıyordur. Göz kapakları açılan bebek artık gece ile gündüzü bile ayırt etmeye başlar. İşitme duyuları da gelişmiştir ve dış dünyanın seslerini algılayabilir.

Anne

Bu hafta nefes almakta ve uyumakta zorlanabilirsiniz. Rahim göğüs kafesine yaklaştıkça diyaframı sıkıştıracaktır ve bu durum akciğerlerin yeteri kadar hava ile dolmasına engel olacaktır. Bu durum bebeğe zarar vermez, sadece anneyi yorar. Dinlenmek için uzandığında bile yorgun kalkabilir çünkü dinlenemez. Bazen dinlenmek bir kabusa dönüşebilir hatta uyuduğunda harekete geçen bilinçaltı yüzünden gerçekten kabus bile görebilir. Bu dönemde ortaya çıkan bir diğer sorun ise yükselen kolesteroldur. Bunda endişe edecek bir şey yoktur çünkü plasentanın ürettiği gebelik hormonlarına karşı kolesterol koruyucu bir kalkan oluşturur. Sadece fazla kilo almamak gerekir. Bu dönemde beslenmeye dikkat edilmelidir çünkü vücut kilo alma konusunda bu dönem çok istekli olabilir.

28. hafta gebelik

28.Hafta

Bebek

Gebeliğin 28. haftasında yağ depolamaya başlayan vücut belirgin bir şekilde kilo almıştır. Yağlar bebeğin doğum sonrası hayatı için önemlidir. Vücut ısısını dengelemesine yardımcı olacaktır. Boyu yaklaşık 35cm, baş ve popo uzunluğu 25 cm ağırlığı ise, 1100 gr. olmuştur. Bebek bu dönemde kalsiyum ihtiyacı hisseder. Bu ihtiyacı mutlaka karşılanmalıdır. Anne bu dönemde kalsiyum yönünden eksik beslenirse bebek annenin kemiklerinde bulunan kalsiyum depolarını kullanacaktır. Eğer herhangi bir erken doğum nedeni ile karşılaşılırsa Yaşam destek ünitesine(küvöz) bağlanarak hayatına devam eder ve gelişimini tamamlar.

Anne

Doğum giderek yaklaşıyor ve 28. hafta anne ve bebek için gerçekten önemli bir dönem. Mevsimsel hastalıklardan mutlaka korunmalı ve sağlıklı beslenme planınıza devam etmelisiniz. Bu haftada gebeliğin başından bu yana 7-8 kilo almanız normal. Doğumun zorlu geçmemesi için fazla kilolardan sakınmanız gerekiyor. Rahim büyüyerek artık kaburgalara dayanmış olabilir. Bu yüzden bel ve sırt ağrılarında artış olacaktır. Aynı zamanda da bacaklarda varis ve şişliklerde görülebilir. Göğüslerden kolostrum adı verilen ilk süt salgısı gelebilir. Bu sütün kesinlikle sağılmaması gerekir. Tüm bunlarla birlikte tansiyonunuzu mutlaka takip edin çünkü bu hafta tansiyonun yükselmesi ortaya çıkabilir.

29.Hafta

Bebek

Bebek dış dünyaya hazırlanmaya başlamıştır. Bağışıklık sistemini güçlendirmeye başlayan bebek doğum sonrasında anne sütündeki antikorlarla daha da güçlü bir hale gelecektir. Yağ depoları hızla artar ve kilo alır. Vücut ısısını dengeleyebiliyordur. Büyüklüğü yaklaşık 37 cm, ağırlığı ise 1250 gr olmuştur. Kafa ve vücut büyüklüğü giderek orantılanıyordur. Kemikleri ve kasları artık çok güçlüdür. Kemik ilikleri alyuvar (kırmızı kan hücreleri) üretmeye başlamıştır. Bu dönemde erkek bebekler androjen hormonu, kız bebekler ise prolaktin hormonu üretmeye başlar. Tüm duyu organları çok gelişmiştir hatta ışığa karşı büyük bir ilgi duyar. Seslere alışmıştır, onunla konuşabilir hatta ona şarkılar söyleyebilirsiniz.

Anne

Bu dönemde 7-8 kilo alınması son derece normal. Bebek büyüdükçe annenin vücudunda ki basınçta giderek artıyor. Kaçınılmaz sırt ve bel ağrıları artık anneyi uyutmayabilir. Günlük hayatta yapılan birçok işi artık kolaylıkla yapamıyor olabilirsiniz. Sizi yoran her işten özellikle de ağırlıklardan mutlaka kaçının ve dinlenmeye özen gösterin. Sık idrara çıkma isteği ile de karşılaşabilirsiniz. Yeteri kadar su içmeyi ihmal etmeyin. El, ayak ve bileklerde şişlik, tansiyon düşmesi, halsizlik gibi şikayetler bu hafta artacaktır. Kasıklarda ve bacaklarda kramplar ve ağrılar hissedebilirsiniz. Böyle durumlarda hafif masajlar ve ılık duşlar iyi gelebilir. Eğer bu ağrılar fazlalaşırsa sorunun kaynağı vücudunuzun kalsiyum eksikliği olabilir. Bu yüzden kalsiyum ve magnezyum takviyesi alınmalıdır.

30.Hafta

Bebek

Bebeğin görüntüsü artık doğum sonrası görüntüsüne çok yakındır. Cildindeki lanugo adı verilen ince tüyler kaybolmaya başlamıştır. Saç, kaş, kirpik, el ve ayaklarında bulunan tırnaklar uzar. Gözler artık iyice oluşmuştur hatta anne karnında ilk gözyaşını bile dökebilir. Yüz mimiklerini artık iyice oynatabiliyor hatta bazen hıçkırabiliyor. Bebeğin boyu yaklaşık 38 cm, ağırlı ise 1360 gr olmuştur. Erkek bebeklerin testisleri torbaya inmek üzeredir. Bebek bu dönemde oldukça hareketlidir. 12 saat içerisinde 10 kez hareket etmesi uzmanlar tarafından olumlu karşılanır. Bu durum her kadında aynı olmayabilir fakat bebeğinizin çok az hareket ettiğini düşünüyorsanız bunu doktorunuzla paylaşmanız gerekir. Kemik iliği alyuvar üretimine devam ediyordur.

Anne

Ortalama 8-9 kilo almış olabilirsiniz. Bebeğin ağırlığın üzerine bir de plasenta, amniyortik sıvı ve rahim ağırlığı da eklenmiştir. Artık gebelik zorlaşmaya ve şikayetler de artmaya başlamıştır. Omuriliğe dayanan rahim bel ve sırt ağrılarına neden olurken karının alt bölümü de iyice ağırlaşmış olur ve anneyi zorlar. Kasıklarda ve bacaklardaki kasılmalar kuvvetlidir. Geceleri uyuyamama sorunlar ortaya çıkarken anne dinlenemediğinin farkına varır. Bacakları kalp seviyesine getirerek yatmak bu durumda yapılacak en iyi pozisyondur. Kalbe kan taşıyan toplardamarlar karnın sağ tarafında olduğu için sol tarafınız üzerine yan yatmanız gerekir. Mide yanmaları olabilir.

31.Hafta

Bebek

Bebek bu hafta ortalama 40 cm uzunluğa ve 1600 gr ağırlığa kavuştu. Bu haftadan sonra bebek eskisi kadar hareketli olmayabilir çünkü hareket alanı gittikçe daralıyordur. Bebek çok hareketli olduğu zamanlarda mutlaka oturun ve dinlenin. Kemikleri gelişen ve hızla güçlenen bebek gebeliğin 31. haftasında en çok kalsiyuma ihtiyaç duyar. Kemikleri için çok gereklidir. Annenin kalsiyum yönünden zengin gıdalarla beslenmesi gerekir. Bilinci gayet yerinde olan bebek gözlerini sıklıkla açar ve kapar. Bütün ışık oyunlarına tepki verir ve ışıktan hoşlanır. Anne karnının karanlık ortamında bile dış dünyada ki en ufak ışıkların bile farkına varabilir.

Anne

Rahim ve bebeğin büyüklüğü ile solunum, sindirim ve dolaşım sistemi zorlanmaya başlar. Bazen nefes almak için ağzınızı açık tutmanız gerekiyordur. Göğüs sıkışmaları ve nefes daralmaları yaşamanız normal olacaktır. Kendini doğuma hazırlayan rahmin kasılmaları doğum sancısı ya da adet sancısına benzer ağrılara neden olabilir. Eğer bu sancılar şiddetli ise ve sıklıkla tekrarlanıyorsa bu bir erken doğum belirtisi olabilir, mutlaka doktorunuza başvurun. Annenin vücudu bu hafta da hormon salgılamaya devam edecek hatta arttıracaktır çünkü bu hormonlar doğum sırasındaki ıkınma ve kasılmalara destek verecektir.

32. hafta hamilelik

32.Hafta

Bebek

Bebek kırmızı teninden kurtularak pembe renge geçiş yapacaktır. Bunun sebebi bebeğin cildi altında kalınlaşan yağ dokusudur. Boyu 42 cm, ağırlığı ise 1800 gr olmuştur. Bebek anne karnına sığabilmek için bacaklarını büker. Boynu öne doğru bükülmüştür ve ayakları çapraz bir biçimde durur. Parmakları açık durur çünkü henüz parmak kasları çok gelişmemiştir. Tırnakları parmak uçlarına kadar büyümüş olur. Bu hafta bebek gelişim yönünden biraz dinlenmeye çekilebilir.

Anne

Annenin her zaman olduğu gibi bu dönemde de sağlıklı beslenmeye dikkat etmesi gerekiyor. Vitamin ve mineraller anne ve bebek sağlığı açısından çok önemlidir. Hafif ama besin değeri yüksek gıdalarla beslenmeniz önerilir. Ağır besinler zaten solunum güçlüğü çeken anne için zorlayıcı olacaktır. Sürekli doktor kontrolünde olmanız gereken süreç başladı. Mutlaka 2 hafta da bir doktor kontrolüne gidin ve bunu doğuma kadar devam ettirin. Bu haftada 9-10 kg alımı sağlıklı ve normal bir kilo alımını gösterir. Kabızlık artabilir bu yüzden lifli gıdalarla beslenmeye devam edilir. Gebeliğin 32. haftası bebeğin doğum şeklini almaya başladığı zamandır. Doğum sırasındaki olması gereken duruşuna yaklaşıyordur. Başı aşağıya doğru döner ve ayakları yanda ya da yukarıda olabilir. Bu sebeple annenin kaburgaları ve beli daha çok zorlanacaktır. En iyisi dik oturmaktır. Uzanırken de bacaklarınızı yukarıda tutmaya çalışılmalıdır. Eğer çalışıyorsanız doğum öncesi kanuni izninizi alabilir veya 5 haftayı doğum sonuna aktarabilirsiniz.

33.Hafta

Bebek

Bebek artık 2 kg, boyu ise 43 cm.dir. Bebeklerin bu hafta en çok yaptığı şey, uyumak, uyumak ve uyumaktır. Çok derin uykulara dalabilir, hatta bütün duyu organları ile birlikte rüya görme yeteneği bile gelişmiştir. Gözlerini hislerine göre kısar ya da açar. Sesler duyar, cevap verir ve biraz bulanıkta olsa görmeye başlar. Akciğerlerin gelişimi önemli oranda tamamlanmıştır. Vücudu doğuma hazırlanmaktadır. Cildinin altında kalınlaşan yağ tabakası doğumda ve doğum sonrasında onun sıcaklığını koruyacaktır. Bundan sonra hızla kilo aldığı bir dönem başlamış olur. Amniyon sıvısı bebekler için çok önemlidir. Aminiyon sıvısı sadece bebeği korumakla kalmaz ona ait hücreleri de taşır. Bebek bu sıvıyı bazen yutar bazen de cilt yoluyla kanına karışır. Amniyon sıvısının azalması gerçekten çok tehlikeli bir durumdur. Bu haftada her gün düzenli olarak yaptığınız yürüyüşler her gün biraz daha zorlayıcı olabilir.Bunun nedeni ise, relaxin hormonunun eklemleri doğuma hazırlama amacı ile gevşetmesidir.

Anne

33. hafta bebeğin hızla kilo almaya başladığı bir dönemdir, aynı şekilde annede de hızlı kilo artışı görülecektir. Dolayısı ile bel ve sırt ağrıları artacaktır. Aslında bu çok normal çünkü rahim gebelik öncesindeki halinden çok daha büyüktür. Şişlikler ve uykusuzluk devam edecektir. Bu hafta yeni eklenen şikayetler baş ağrıları olabilir. Doktorunuza başvurup tansiyonu ölçtürmek ve baş ağrısını gidermek için danışmansı gerebilir.

34.Hafta

Bebek

Bu haftada bebeğin koyu ve belirgin şekilde saçları çıkacaktır. Doğumdan bir süre sonra saç rengi göz rengi gibi değişebilir. Görme duyuları artık gelişmiş ve göz kapakları çoktan oluştuğu için göz kapaklarını ne zaman açıp ne zaman kapayacağını bilir. Göz kapakları uyurken kapalı, uyanıkken de açıktır. Bebek doğumdan sonraki hayatı için nefes alıp verme egzersizleri yapar. Kafa kemikleri tamamen oluşmuştur ancak hala yumuşaktır. Doğumda bebeğin kolayca rahimden çıkabilmesi için kafa kemikleri sonradan sertleşir. Bağışıklık sistemi ise hala gelişim süreci içindedir. Bebek artık iyice büyümüştür. Boyu yaklaşık 44 cm, kilosu ise 2275 gr olmuştur.

Anne

Bebek zaman içerisinde doğum şeklini aldığı için kasıklardaki baskı artar. Anne bebeğin kafatasının aşağıda olduğunu ve kaçınılmaz baskısını hissedebilir. Bu baskı mesaneyi de etkileyeceği için sık idrara çıkma hissi ortaya çıkacaktır. Bununla birlikte vücuttaki şişlikler devam eder. Özellikle yüz bölgesinde, boyunda ve ellerde şişlikler görülebilir. Su içmeye devam etmeniz gerekiyor, yeteri kadar su içmeye özen gösterin. Hormonların etkisi ile göğüslerde süt üretimi başlar. Kasılmalar ve ağrılar devam eder. Uyumak gerçekten büyük bir sorun olur. Bu sorunu çözmek için ancak doğal yollar deneyebilirsiniz. Ilık duş, yatmadan önce süt ya da rahatlatıcı bitki çayları içmek ve hafif masajlar yaptırmak faydalı olabilir.

35.Hafta

Bebek

Bebek artık derisinde katlar olacak kadar yağlandı. Buruşuk görünümünde çıkan cilt normal görünüme kavuşmaya başladı. Ortalama 2,5 kilo ağırlığında, boyu ise 45 cm olmuştur. Bebek irileşiyor ve gittikçe rahimde daha fazla yer kaplıyor. Bu yüzden hareket etmekte zorlanacaktır. Bu haftadan itibaren artık bebeğin hareketlerini inanılmaz bir biçimde hissedebilirsiniz hatta bunun anneye acı verdiği zamanlarda olabilir. Duyu organları şaşırtıcı bir biçimde hassaslaşmıştır ve kasları güçlenmiştir. Buna rağmen çok hareket edemez çünkü artık iyice büyümüştür ve yer sıkıntısı çekiyordur. Görmeye başlar. Bütün bebekler doğmadan önce mavi gözlüdür, doğduktan sonra kendi göz renklerini alırlar.

Anne

Kilonuz en başından beri 10 kiloya çıkmış olabilir. En ufak işler bile artık yorucudur. Kendinizi halsiz ve çok bitkin hissettiğiniz zamanlarda artacaktır. Kilo artışı ve kasıklardaki sancılar nedeni ile yürüyüş egzersizlerinizde azalma görülebilir. Yürüyüş yapabilmeniz çok iyidir fakat zorlanıldığı zaman buna devam edilmez. Zorlanmadan yapabileceğiniz egzersizler bulun, hareketsiz kalmamalısınız yoksa vücutta çok fazla ödem oluşabilir. Eklemler ve ayak bilekleri şişer. Aynı zamanda da su içmeye devam etmelisiniz. Bu haftada bacaklarda ve pelvik bölgede kaşınmalar olabilir. Bunun nedeni vücutta ki basınçtır ve doğuma kadar devam eder. Doğum çantanızı hazır tutun, kendinizi ve bebeği sürekli takip edin. Eğer, yolunda gitmeyen bir şey hissederseniz mutlaka doktorunuzu arayın.

38. hafta gebelik

36.Hafta

Bebek

Bebeğin tüm yüz hatları, ifadesi ve mimikleri açıkça görülebiliyor. Cilt altında yağlanma bu haftada devam edecek hatta kol ve bacaklarda belirgin kalınlaşmalar olabilir. Gebeliğin 36. haftasında bebeğin tüm organlarının ve vücut sistemlerinin geliştiği görülür. Büyüdükçe ve rahimde aşağılara doğru indikçe hareketleri kısıtlanır. Eskisi gibi rahat hareket edemez. Boyu 46 cm.’e kadar ulaşmıştır ve 2750 gr ağırlığındadır. Bebek başı sivrileşerek yavaş yavaş doğum kanalına girmeye başlar. Kafanın bu sivri biçimi doğumdan birkaç gün sonra değişir ve normal baş şekline döner. Gebeliğin bu son aylarında bebeğin gerçek kilosunun saptanmasında biraz zorlanılabilir, Genelde 400-500 gr arasında bir yanılma payı olmaktadır.

Anne

Gebeliğin 36. haftasında şikayetler artacaktır. Bunların en başında uykusuzluk problemi geliyor. Rahimdeki ağırlığın basıncı, ağrı ve sancıları beraberinde getireceği için annenin uyuması zorlaşır. İdrar kesesinede yansıyan basınç sıkça tuvalete gitme isteği verecektir. Göğüs kafesinde sıkışmalar hissedilebilir. Nefes darlığı yaşanması bu dönemde çok normaldir. Doğumun sezeryanla ya da vajinal olacağını konusunda doğum eylemi başladıktan sonra karar verilir. Bu konuda önemli olan detaylardan biri pelvis genişliğidir. Halk arasında çatı olarakta bilinen pelvis genişliğinin az olması ki bu durum çok az kadında görülür, normal doğumu zorlaştırır. Bu haftadan itibaren haftalık NST  tetkiklerine başlanır.

37.Hafta

Bebek

Bebek doğum anına çok yakın, artık neredeyse doğumdaki şeklini almıştır fakat doğuma kadar gelişimine devam edecektir. Günde ortalama 25-30 gr almaya devam eder. Kilosu yaklaşık olarak 3 kilodur, boyu ise 47 cm’e ulaşmıştır. Bütün organları oluşmuştur ama beyin ve sinir sistemi gelişimini sürdürür. Dirsek, diz, boyun ve bilekler olmak üzere yağ dokusu hala kalınlaşıyor. Diş etleri olgunlaşmış durumdadır. Bebek artık rahim içinde yaşamakta zorlanıyordur çünkü hareket edeceği alan çok kısıtlanmıştır. Bebeğin başı doğum kanalına doğru uzandığı için en çok bacaklarını hareket ettirebilir.

Anne

Annenin tam göğüs kafesi altında oluşan ayak hareketleri bazen anneye çok sancı verecektir. Gebeliğin 37. haftasından itibaren bebek doğum şeklini almıştır ve yön değiştirdiği pek görülen bir şey değildir. Doğuma kadar her hafta doktorunuzu ziyaret etmelisiniz. Kontrolleri kesinlikle aksatmayın çünkü bebeğin ve sizin sağlığınız söz konusudur. Bu haftadan sonra anne ve bebeğin kilosu hızlı bir şekilde artmaya başlar. Bebek doğum kanalına doğru ilerledikçe karnın üst kısmı giderek rahatlayacaktır. Hazımsızlık ya da iştahsızlık gibi sorunlar ortadan kalkacaktır. Bu rahatlıkla yemek tutkusunu abartmamanız önerilir, yediklerinize çok dikkat etmek zorundasınız. Akciğerlerdeki baskıda azalacağı için anne nefes darlığı sorunlarından kurtulacaktır. Artık derin derin nefes alabilir. Nefes egzersizleri doğumda kolaylık sağlayacaktır. Sık sık idrara çıkma sorunu daha fazla artacaktır bu yüzden sıvı tüketimini aksatmamak gerekir.

38.Hafta

Bebek

Bebeğin hareketleri bu haftadan sonra azalacaktır çünkü amniyon sıvısı azalmaktadır. Doğuma çok az kaldığı halde bebek kilo almaya devam ederr hatta cilt altında bulunan yağ dokusuda kalınlaşmaya devam eder. Erkek bebekler kız bebeklere oranla daha fazla yağlanır. Bebeğin boyu 47 cm ağırlığı ise yaklaşık 3100 gr olabilir. Şekli normal bir bebek gibidir. Kafa çevresiyle karın çevresi neredeyse birbirine eşittir. Bebeğin cildini koruyan lanugo denilen tüylerin çoğu ve vernix caseosa denilen kremsi yapının tamamı kaybolmuştur. Her iki madde de bebek tarafından yutularak ve bağırsaklarında tutularak kaybolur. Bebeğin bağırsaklarında biriken mekonyum (dışkı) doğumdan sonra siyah renkte dışarı çıkacaktır.

Anne

Gebeliğin 38. haftasıyla birlikte her an doğum gerçekleşebilir. Önünüzde ki 2 hafta suretiyle sürekli yalancı sancılar çekebilirsiniz. Bunları gerçek doğum sancısından ayırt eden belirti, sancının düzenli aralıklarla geliyor olmasıdır. Eğer, 10 dakikada bir 3 kez sancı giriyorsa ve her sancı 50 saniye sürüyorsa bu bir gerçek doğum sancısı olabilir. Bu durumda hemen doktora başvurmalısınız. %75 oranında doğum, 38 ve 42. haftalar arasında gerçekleşir. Bu haftadan itibaren sancı sıklıklarını saymanız gerekir. Rahim ağzı şekillenerek doğum için hazırlanır. Bu dönemde rahim ağzında halk arasında nişan adı verilen sümüksü bir tıkaç bulunur. Bu tıkaç vajinadan enfeksiyonların geçişini engellemek içindir. Mukus şeklinde ki bu tıkaç genellikle doğumdan birkaç saat önce atılır.

39.Hafta

Bebek

Bu hafta bebeğin yağ birikimi ve kilo alımı artık çok yavaşlar. 3250 gr olmuştur ve 48 cm boya ulaşmıştır. Bu günlerde bebeğin tek yaptığı sürekli uyumaktır. Bütün kasları ve sistemleri tamamen gelişmiştir. Bağışıklık sistemi de gün geçtikçe güç kazanır. Anneden plasenta yardımı ile bebeğe geçen antikorlar bebeğin bağışıklık sistemini güçlendirir. Bebeğin bağışıklık sistemi anne sütü sayesinde doğumdan sonrada güçlenmeye devam edecektir. Bebek bu hafta sürekli amniyon sıvısı yutacaktır. Bebeğin içtiği bol miktarda amniyon sıvısı ve cildinden dökülen hücreler sürekli bağırsaklarda birikecek ve mekonyum (dışkı) maddesini oluşturacaktır. Gebeliğin 39. haftasında bebek neredeyse hiç hareket edemez çünkü yeri çok daralmıştır.

Anne

Annenin taşıdığı yük artık çok ağırdır. Bu nedenle bacaklarda her zamankinden farklı ağrılar ve sancılar hissedilebilir. Rahim ağzı açılmaya hazırlanırken bir yandan da mesane üzerindeki baskı artar. Sık idrara gitme ihtiyacı devam eder. Şiddetli kasılmalarda anneyi yoklayacaktır. Tıbbi nedenlerle Sezaryen kararı verilen annelere bu haftadan sonraki herhangi bir gün doğum için gün verilecektir. Normal doğum bekleyen anneler ise gerçek doğum sancılarını beklemek durumundadır. Bu dönemi anne iyice izlemelidir. Su ya da kan gelmesi durumunda zaman kaybetmeden doktora başvurulması gerekir.

40.Hafta

Nihayet doğum gerçekleşiyor. Bebek artık içeri de kalamayacak kadar büyük. Boyu 48-50 cm, ağırlığı ise 3400 gr. pembe cildindeki kremsi vernix tabaka ve tüylerin çoğu kaybolmuştur.

40. hafta gebelik